اوراکل نسخه 23ai (که قبلاً 23c نامیده می‌شد) را از می 2024 به صورت عمومی عرضه کرد و آن را نسخه پشتیبانی بلندمدت (LTS) جدید معرفی کرد، جایگزینی برای 19c که تا ۵ سال پشتیبانی اصلی و ۳ سال پشتیبانی توسعه‌یافته دارد. این نسخه با بیش از ۳۰۰ ویژگی تازه آمده، اما محور اصلی‌اش را می‌شود در یک جمله خلاصه کرد: هوش مصنوعی حالا بخشی جدایی‌ناپذیر از خود دیتابیس شده، نه یک افزونه جانبی.

مهم‌ترین تغییر همین‌جاست. اوراکل یک نوع داده کاملاً جدید به نام Vector اضافه کرده که برای نگهداری بردارهای تولیدشده توسط مدل‌های یادگیری ماشین طراحی شده، و کنار آن قابلیت AI Vector Search را گذاشته که جستجو را بر اساس معنا انجام می‌دهد، نه فقط تطبیق کلمه‌به‌کلمه. برای هر کسی که دنبال ساخت سیستم توصیه‌گر، موتور جستجوی معنایی یا ابزارهای NLP است، این یعنی دیگر لازم نیست دیتابیس را با یک پایگاه داده برداری جداگانه ترکیب کند؛ همه‌چیز داخل همان اوراکل آشنا جا می‌گیرد. در کنار آن، قابلیت Property Graph هم که قبلاً محصولی جدا بود، حالا مستقیم در هسته دیتابیس ادغام شده و مدل‌سازی داده‌های گرافی را ساده‌تر کرده.

در سطح زبان SQL هم چند تغییر عملی و بلندمدت‌خواسته اتفاق افتاده. بالاخره نوع داده BOOLEAN واقعی اضافه شده و دیگر نیازی نیست آن را با NUMBER یا CHAR(1) شبیه‌سازی کرد؛ همین یک مورد به تنهایی خوانایی کد PL/SQL را بهتر می‌کند. علاوه بر آن، درج چند ردیف با یک عبارت VALUES ساده‌تر شده:

INSERT INTO employees (id, name, salary)
VALUES 
  (1, 'Ali Ahmadi', 50000),
  (2, 'Sara Hosseini', 60000),
  (3, 'Reza Karimi', 55000);

سینتکس IF EXISTS و IF NOT EXISTS هم برای دستوراتی مثل DROP TABLE یا CREATE TABLE اضافه شده و خطاهای رایج مربوط به وجود یا عدم وجود اشیا را کم می‌کند. یک ابزار Transpiler هم برای تبدیل خودکار کدهای قدیمی PL/SQL به نحو مدرن‌تر معرفی شده که مهاجرت پروژه‌های قدیمی را راحت‌تر می‌کند. چند بهبود کوچک‌تر هم هست: امکان نوشتن SELECT بدون FROM در حالت‌های خاص، استفاده از نام مستعار ستون در GROUP BY، و درج مقادیر در چند جدول با یک دستور.

از نظر امنیتی، اتصال TLS دیگر نیازی به Wallet مشتری ندارد و می‌شود مستقیم از مخزن گواهی سیستم‌عامل استفاده کرد؛ این یعنی پیکربندی امنیتی ساده‌تر و کمتر گیر کردن در تنظیمات دستی. کنترل دسترسی‌های Read-Only هم پیشرفته‌تر شده و مدیریت نشست‌ها و دسترسی کاربران انعطاف بیشتری پیدا کرده. جداول بلاکچین که برای داده‌های تغییرناپذیر مثل اسناد و زنجیره تأمین کاربرد دارند هم بهبود یافته‌اند.

در حوزه عملکرد، دستور تازه‌ای به اسم CREATE TABLE FOR STAGING اضافه شده که یک جدول heap بهینه‌شده برای دریافت سریع حجم بالای داده می‌سازد؛ برای کسی که مدام داده از منابع مختلف وارد سیستم می‌کند، تفاوت محسوسی ایجاد می‌کند. ایندکس‌گذاری خودکار که از 19c وجود داشت هم با الگوریتم‌های یادگیری ماشین بهتر شده. یکی از قابلیت‌های جالب دیگر JSON Relational Duality است که اجازه می‌دهد همان داده را هم به شکل JSON و هم رابطه‌ای ببینی و ویرایش کنی، بدون این‌که مجبور باشی بین دو مدل یکی را انتخاب کنی. از نسخه 23.9 هم تابع UUID() اضافه شده که شناسه یکتای ۱۲۸ بیتی می‌سازد و برای کلیدهای اصلی در سیستم‌های توزیع‌شده مفید است.

از نظر استقرار، 23ai هم روی Oracle Cloud قابل اجراست، هم به صورت on-premise روی لینوکس و ویندوز، و هم یک نسخه رایگان (Free) برای توسعه و تست دارد که به شکل پکیج RPM برای Oracle Linux 8 و 9 عرضه می‌شود؛ نصبش با دانلود پکیج، رفع پیش‌نیازها، اجرای dnf localinstall و پیکربندی اولیه با oracle-database-23ai-configure انجام می‌شود. البته این نسخه رایگان بیشتر برای تست و ارزیابی مناسب است، نه محیط تولید.

خلاصه کلام: 23ai مدل‌های داده مختلف — رابطه‌ای، JSON، گراف، برداری — را در یک موتور واحد جمع کرده و همین باعث می‌شود پیچیدگی زیرساخت کم شود، توسعه‌دهنده‌ها با یک SQL قوی‌تر کار کنند و مدیران دیتابیس هم از ابزارهای خودکار و امنیت بهتر بهره ببرند.

اگر تصمیم به استقرار یا مهاجرت به Oracle Database 23ai دارید، تیم pardava.ir آماده مشاوره، پیاده‌سازی و پشتیبانی این نسخه است. از ارزیابی نیاز و مهاجرت امن گرفته تا پیاده‌سازی AI Vector Search و JSON Duality و پشتیبانی مستمر. برای یک جلسه مشاوره اولیه رایگان با ما در تماس باشید.